Suplementy diety

Czym są suplementy diety?

Suplement diety, zgodnie z ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Jest on skoncentrowanym źródłem:

  • witamin;
  • składników mineralnych; lub
  • innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, do których można zaliczyć nieprzetworzone składniki roślinne, jak i preparaty roślinne – rozdrobnione lub sproszkowane rośliny, części roślin, glony, grzyby, porosty, nalewki, ekstrakty, soki, wyciągi, a także olejki eteryczne (inne niż oleje i tłuszcze (z wyłączeniem masła kakaowego) przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do stosowania jako składnik w produktach spożywczych.

Suplementy diety występują najczęściej w postaci kapsułek, tabletek, drażetek, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków w formie umożliwiającej dawkowanie.

Suplement diety NIE jest produktem leczniczym!

Suplement diety jest produktem spożywczym, który skierowany jest do osób zdrowych. Podlega prawu żywnościowemu i musi zatem spełniać wymagania prawne określone dla żywności. Z wprowadzanie suplementów diety na rynek odpowiada Główny Inspektorat Sanitarny (GIS).Natomiast produkt leczniczy ma leczyć lub zapobiegać chorobom i przeznaczony jest dla osób chorych. Musi spełniać wymagania prawa farmaceutycznego, podlega rejestracji w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPLWMiPB). Natomiast produkt leczniczy ma leczyć lub zapobiegać chorobom i przeznaczony jest dla osób chorych. Musi spełniać wymagania prawa farmaceutycznego, podlega rejestracji w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPLWMiPB).

Składniki czynne roślin (zarówno w suplementach diety, jak i preparatach roślinnych) mogą wchodzić w interakcje z produktami leczniczymi, wpływając na nasilenie lub osłabienie działania leków, lub wystąpienie poważnych działań niepożądanych, które mogą prowadzić do groźnych powikłań klinicznych. Powikłania mogą wystąpić także pomiędzy poszczególnymi składnikami danego suplementu diety.

W Polsce powołany został Zespół ds. Suplementów Diety, organ opiniodawczo-doradczy Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS). Do obowiązków Zespołu ds. Suplementów Diety należy wsparcie naukowe GIS poprzez opracowywanie pisemnych opinii w formie uchwał, przygotowanie listy składników roślinnych, określanie maksymalnych dawek witamin i składników mineralnych oraz roślinnych w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety oraz monitorowanie interakcji i działań niepożądanych suplementów diety.

Uchwały zespołu można znaleźć na stronie gov.pl.

Co może, a co nie może wchodzić w skład suplementów diety?

Przy ustalaniu składu suplementów diety należy opierać się na przepisach zawartych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety. Informacje o zawartości witamin i składników mineralnych podaje się w postaci liczbowej lub w procentach w stosunku do referencyjnych wartości spożycia określonych w załączniku XIII do Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Składniki inne niż witaminy i składniki mineralne nie zostały określone w polskich i unijnych przepisach. Przy ustalaniu składu suplementów diety można się posiłkować:

Zawartości witamin i składników mineralnych oraz innych substancji w suplementach diety wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny podaje się w przeliczeniu na zalecaną przez producenta dzienną porcję produktu do spożycia, którą ustala producent. Wartości górnych tolerowanych poziomów spożycia niektórych witamin, składników mineralnych i substancji czynnych zostały ustalone przez Zespół ds. Suplementów Diety, a także przez ekspertów Naukowego Komitetu ds. Żywności UE (SCF) i Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Minimalna ilość witamin i składników mineralnych w zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia wynosi minimum 15% RWS.

Komitet Naukowy EFSA opracowywał kompendium związków chemicznych obecnych w substancjach roślinnych, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Założeniem Kompendium jest pomoc w ocenie bezpieczeństwa substancji i preparatów botanicznych przeznaczonych do użytku jako suplementy diet.

Ponadto należy upewnić się, że substancje wykazujące efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny, inne niż witaminy czy składniki mineralne, nie są nową żywnością.

Nowa żywność (novel food) to żywność, której nie stosowano w znacznym stopniu w Unii do spożycia przez ludzi przed dniem 15 maja 1997 r., niezależnie od dat przystąpienia państw członkowskich do Unii. Szczegółowe wymagania dotyczące nowej żywności są uwzględnione w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności, natomiast kompletny wykaz dozwolonej nowej żywności jest dostępny w witrynie Komisji Europejskiej: Union list of novel foods i Novel food catalogue.

Jak powinno wyglądać znakowanie suplementów diety?

Wymogi znakowania suplementów diety określone są Rozporządzeniem 1169/2011:

  • nazwa żywności;
  • wykaz składników – rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu „składniki” lub zawiera ten wyraz, obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego;
  • wskazanie alergenów – oznaczane w wykazie składników z dokładnym odniesieniem do nazwy substancji lub produktu;
  • zawartość netto (nazwa oraz zawartość netto muszą znajdować się w tym samym polu widzenia);
  • data minimalnej trwałości;
  • warunki przechowywania lub warunki użycia (jeżeli środki spożywcze wymagają szczególnych warunków przechowywania lub warunków użycia, warunki przechowywania podaje się po dacie minimalnej trwałości);
  • dane identyfikacyjne (nazwa i adres podmiotu odpowiedzialnego za znakowanie i oznaczenie partii).

Ilość netto danego środka spożywczego jest wyrażana w litrach, centylitrach, mililitrach, kilogramach lub gramach, w jednostkach objętości w przypadku produktów płynnych i w jednostkach masy w przypadku innych produktów. W przypadku towarów paczkowanych:

Na etykiecie suplementu diety musi znajdować się ponadto:

  • określenie „suplement diety”;
  • nazwa kategorii substancji odżywczych lub substancji charakteryzujących produkt lub wskazanie charakteru tych substancji;
  • porcja produktu zalecana do spożycia w ciągu dnia;
  • ostrzeżenie dotyczące nieprzekraczania zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia;
  • stwierdzenie, że suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety;
  • stwierdzenie, że suplementy diety powinny być przechowywane w sposób niedostępny dla małych dzieci.

Oznakowanie, prezentacja i reklama suplementów diety nie mogą zawierać informacji stwierdzających lub sugerujących, że zbilansowana i zróżnicowana dieta nie może dostarczyć wystarczających dla organizmu ilości składników odżywczych.

Suplementy podlegają przepisom odnoszącym się do jakości żywności, etykiety muszą być oznakowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Firma Directiva oferuje pomoc w zakresie weryfikacji etykiet.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety
  • Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych
  • https://www.gov.pl/web/gis/zespol-do-spraw-suplementow-diety
  • Raport Naukowy EFSA. Kompendium substancji botanicznych w których stwierdzono obecność naturalnie występujących składników mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzkiego w przypadku wykorzystania ich do produkcji żywności i suplementów diety. Dziennik EFSA 2012;10(5):2663
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.